Tarihin Ayatollah Ali Khamenei: Jagoran Da Ya Sauya Fasalin Ikon Iran

 




Daga Fidelity Hausa

Mutuwar Ayatollah Ali Khamenei, wanda shi ne Jagora Mafi Girma na Jamhuriyar Musulunci ta Iran, ta kawo ƙarshen wani babban zamani a tarihin siyasar Gabas Ta Tsakiya. Khamenei, wanda ya kwashe shekaru 37 yana jan ragamar ƙasar, ya rasu ne a safiyar ranar 1 ga watan Maris, 2026, sakamakon harin sama da Amurka da Isra'ila suka kai a rukunin gidajensa da ke birnin Tehran.

Farkon Rayuwa da Karatun Addini

An haifi Sayyid Ali Hosseini Khamenei a ranar 19 ga Afrilu, 1939, a birnin Mashhad na ƙasar Iran. Ya girma a cikin gidan malamai, inda mahaifinsa Sayyid Javad Khamenei ya kasance babban malamin fikihu. Khamenei ya fara karatunsa na addini tun yana ɗan shekara hudu, inda daga baya ya koma birnin Najaf na ƙasar Iraƙi da kuma birnin Qom na Iran don karatu a hannun manyan malamai, ciki har da Ayatollah Ruhollah Khomeini.

Gwagwarmayar Juyin Juya Hali

A shekarun 1960 da 1970, Khamenei ya kasance ɗaya daga cikin manyan almajiran Khomeini waɗanda suka yi adawa da mulkin kama-karya na Sarkin Iran (The Shah). Saboda fafutukarsa na kafa gwamnatin Musulunci, gwamnatin Shah ta sha kama shi da tsare shi a gidan yari har sau shida, sannan aka tura shi gudun hijira a cikin gida.


Muƙaman Gwamnati da Ƙalubalen Rayuwa

Bayan nasarar juyin juya halin Musulunci a 1979, Khamenei ya zama babban jigo a sabuwar gwamnatin:

  • Shugaban Ƙasa: An zaɓe shi a matsayin Shugaban Ƙasar Iran na uku a 1981 (wa'adi biyu har zuwa 1989).

  • Yunkurin Kisa: A shekarar 1981, ya tsallake rijiya da baya a wani harin bam da aka ɓoye a rediyo yayin da yake jawabi. Wannan harin ya bar masa naƙasa a hannunsa na dama har abada.

Zama Jagora Mafi Girma (1989 - 2026)

Bayan rasuwar Ayatollah Khomeini a 1989, Majalisar Ƙwararru ta zaɓi Khamenei a matsayin Jagora Mafi Girma. A lokacin mulkinsa:

  • Ya ƙarfafa rundunar dakarun kare juyin juya hali (IRGC) su zama ƙashin bayan ikon ƙasar.

  • Ya tsaya tsayin daka wajen kare shirin nukiliya na Iran duk da takunkuman duniya.

  • Ya zama babban mai adawa da manufofin Amurka da Isra'ila a yankin Gabas Ta Tsakiya.

Ƙarshen Zamani

Rasuwar Khamenei a ranar 1 ga Maris, 2026, ta zo ne a daidai lokacin da ake tsaka da zama dar-dar tsakanin Iran da ƙasashen Yamma. Ana kallon sa a matsayin shugaban da ya gina dabarun "Tirjiya" (Defiance) waɗanda suka bai wa Iran damar faɗaɗa tasirinta a kasashen Siriya, Lebanon, da Yemen.

A halin yanzu, duniya na zuba ido don ganin wanda zai gaje shi a matsayin sabon Jagora, yayin da dakarun IRGC ke kira da a gaggauta naɗa sabon shugaba don kauce wa giɓi a jagoranci.